Bubrezi su jedni od vitalnih organa u tijelu, a njihova pravilna funkcija jako je važna za cjelokupno zdravlje organizma.
Bubrezi su parni organi veličine šake, smješteni s obiju strana kralježnice ispod rebrenih lukova. Bubrezi imaju izuzetno važnu zadaću filtriranja krvi koja se zatim ”pročišćena” vraća u cirkulaciju. Sva krv u telu protiče kroz bubrege svakih 10 min, tako da se krv filtrira 150 puta na dan. Višak vode i razne otpadne tvari iz filtrirane krvi zatim putem proizvedenog urina idu do mokraćnog mjehura i onda van iz tijela. Na taj se način naše tijelo detoksicira i oslobađa svih štetnih tvari i produkata metabolizma koji mu nisu potrebni. Još jedan organ kojemu je važna zadaća detoksikacija organizma je jetra, ali ona to čini putem nekih drugih mehanizama.
Funkcije bubrega
- regulacija ravnoteže vode i elektrolita
- regulacija osmolarnosti tjelesnih tekućina i koncentracije elektrolita (natrij, kalij, vodik, kalcij, fosfor, magnezij i bikarbonati)
- regulacija acido-bazne ravnoteže
- izlučivanje otpadnih produkata metabolizma
- neutralizacija toksičnih spojeva
- regulacija arterijskog tlaka
- sekrecija različitih hormona (renin, angiotenzin, kalcitriol, eritropoetin, prostaglandini …)
- stvaranje crvenih krvnih zrnaca (luče eritropoetin)
- održavanje zdravih kostiju (u bubregu se vitamin D pretvara u hormonski aktivnu formu – kalcitriol)
- sinteza glukoze (tijekom produženog gladovanja bubrezi u procesu glukoneogeneze, od različitih prekursora, stvaraju glukozu)
- sinteza specifičnih protein (bubrezi uzimaju aminokiseline iz krvne plazme i koriste ih za sintezu specifičnih proteina.
Najčešće bolesti bubrega
- Kronična bolest bubrega (KBB): Kronična bolest bubrega može smanjiti funkciju bubrega. Dijabetes ili visok krvni tlak obično izazivaju KBB.
- Rak bubrega: karcinom bubrežnih stanica je najčešći tip raka bubrega.
- Otkazivanje bubrega (bubrežna insuficijencija): Otkazivanje bubrega može biti akutno (naglo se pogoršati) ili kronično (trajno smanjenje funkcioniranja bubrega). Završna faza bubrežne bolesti je potpuni gubitak funkcije bubrega. Zahtijeva dijalizu (tretman za filtriranje krvi umesto bubrega).
- Infekcija bubrega (pijelonefritis): Do infekcije bubrega može doći ako bakterije uđu u bubrege putujući kroz uretere. Ove infekcije izazivaju iznenadne simptome. Liječe se antibioticima.
- Kamenci u bubregu: Kamen u bubregu uzrokuje stvaranje kristala u urinu i može blokirati protok urina. Ponekad se kamenci spontano izmokre. U drugim slučajevima, rade se tretmani razbijanja ili uklanjanja kamenaca)
- Bubrežne ciste: vrećice ispunjene tekućinom koje se nazivaju bubrežne ciste rastu na bubrezima i mogu izazvati oštećenje bubrega. Uklanjaju se operativnim putem.
- Policistična bolest bubrega (PBB): Policistična bolest bubrega uzrokuje stvaranje cista na bubrezima. PBB je nasljedna bolest. Može dovesti do visokog krvnog tkala i otkazivanja bubrega. Ljudima sa PBB je potrebno redovno medicinsko praćenje.
Dijagnoza bolesti bubrega
- Ispitivanje urina (rutinski pregled urina, određivanje proteina u 24-satnom urinu, urinokultura i antibiogram, pregled urina na acidorezistentne bacile)
- Ispitivanje krvi (kreatinin i urea, hemoglobin, glukoza, ukupni proteini, albumini, kolesterol, elektroliti- natrij, kalij, klor, kalcij, fosfor, bikarbonati, ASTO titar, C3 I C4 komponente komplemenata) itd.
- Radiološka ispitivanja (ultrazvučni pregled bubrega, RTG snimak trbuha, intravenska urografija (IVU), mikciona cistouretrografija (MCUG), skener (CT pregled) bubrega i urinarnog trakta, Doppler pregled krvnih žila bubrega, scintigrafija, angiografija, anterogradna i retrogradna pijelografija)
- Biopsija bubrega
Simptomi
Uobičajeni simptomi bolesti bubrega su:
– opće loše osjećanje i groznica
– povišena tjelesna temperatura (kod bakterijske upale i raka bubrega)
– bolovi u donjem dijelu leđa
– bolovi pri mokrenju
– nekontrolirano ispuštanje mokraće
– slab mlaz mokraće
– često i obilno mokrenje
– promjena boje mokraće (svaka osim žute nije normalna)
Liječenje
Liječenje bolesti bubrega ovisi o vrsti bubrežne bolesti i stupnju oštećenja bubrežne funkcije.